Ulviya's Blog

LIFE AFTER WAR

ulviya — Tue, 20 Sep 2011 19:16:53 +0000

LIFE AFTER WAR

War never have brought a happiness to any nation. It can only leave destroyed houses and ruins after itself. But the main victims of war always are children…

It’s already nearly 20 years Azerbaijan is fightning with Armenia for getting back its territories. Although have been signed a cease fire on May 12, 1994 between Azerbaijan and Armenia, but the battle continues till nowadays.Unfortunately, with the situation of cease-fire country permanently have the losses, including children.

The demonstrated photos and footages have been shot from two regions of Azerbaijan which are part of them under occupation now. One of them Agdam, second is Fizuli.

Agdam occupated on July 23, 1993. With the occupation of Agdam region Azerbaijani economy have lost approximately four milliard dollar means (three milliard Azerbaijani manat). 70% of lands of Agdam under occupation, from the 40 thousand hectare of lands people can use 17 thousand hectare.

Fizuli was occupied on August 23, 1993 after long and fierce fighting . Armenian troops occupied 93% of Fizuli region. Over 1100 Fizuli residents became martyrs, 113 were taken hostages and 1450 were disabled. The Armenian attacks on Fizuli District began in 1988 at the start of the war over the Azerbaijani territory of Nagorno-Karabakh.

Fizuli’s distinctive flora included 11 plane trees between 200 and 1,400 years of age.

The Ecology Ministry’s Centre for the Assessment of the Destructive Impact on the Environment and Natural Resources in the Occupied Azerbaijani Territories found that the Armenians had cut down trees in the villages of Dovlatyarli and Gochahmadli in Fizuli District, destroyed vegetation in Yaglivand village and between 2006 and 2009 burned over 35,000 hectares of land.

Qızılhacılıların qara günləri

ulviya — Sat, 27 Nov 2010 11:27:22 +0000

modern.azhttp://modern.az/articles/6342/1/

20.07.2010, 12:36

Gürcüstanın Borçalı mahalında yaşayan soydaşlarımız Azərbaycandan kömək umurlarGürcüstanın bir çox rəsmi dairələri bu ölkədə yaşayan azərbaycanlıların vəziyyətinin normal olduğunu bildirsə də, soydaşlarımız bununla razılaşmır. Yəni vəziyyət heç də rəsmilərin dediyi kimi deyil. Gürcüstanda yaşayan azərbaycanlıların ən böyük problemi işsizlik və sosial təminatın aşağı olmasıdır. Marneulinin Qızılhacılı kənd sakini, avtomobil mühəndisi Əhməd dayı deyir ki, bir vaxtlar orta məktəbdə avtomobil texnikası üzrə dərs deyirmiş. Amma həmin fənn təhsil proqramından çıxarıldıqdan sonra işsiz qalıb. Ümidi taksi kimi istifadə etdiyi köhnə sovet maşınınadı, onun da gündə bir-iki müştərisi ya olur, ya da olmur: “İşimiz-gücümüz yoxdur, kimi deputat seçirlərsə, hamısı özü üçün çalışır. Azərbaycandan bura gələn şirkətlər də bizi işə götürmürlər. Hazırda Gürcüstanda Azərbaycana məxsus “Akkord” və SOCAR şirkəti fəaliyyət göstərir, amma onlardan bizə heç bir fayda yoxdur. Heç yerdən qazanc əldə edə bilmirik”.

Əhməd dayının həyat yoldaşı Zeynəb xanım orta məktəbdə müəllimədi. Azərbaycanlı şagirdlərə gürcü dili dərsi keçir. Amma aldığı maaşla bircə dəfə bazara gedə bilir: “50 dollar maaş alıram, bu da 100 lari deməkdir. Bu qədər maaşla tək adam belə dolana bilməz. Dərs saatımızı artırmırlar, neçə illərdi bu belə davam edir. Amma şagirdlərimizin durumu bir az yaxşıdı, Azərbaycan və Gürcüstan dövləti onları pulsuz kitablarla təmin edir”.

Qızılhacılı əhalisinin 40 faizi qazsızdır

Qızılhacılıların bundan da böyük dərdi var. Həmsöhbətimiz təqaüdçü Ramiz Əhmədov kəndə verilən qazdan istifadə edə bilməməsini ən böyük problem sayır. O, bu problemlə əlaqədar aidiyyatı orqanlara müraciət etməkdən yorulub: “Qızılhacılı Marneuli rayonunda böyük bir kənddir, kəndin 60 faizinə qaz çəkilib, qalan hissəsində isə ümumiyyətlə mərkəzi xətt yoxdur. Ona görə də biz 250 evin ərizəsini Gürcüstanda olan SOCAR şirkətinin sədri Mahir Məmmədova verdik. Ərizəmizi qəbul etdilər, amma nə bir cavab var, nə də bir nəticə”.
R.Əhmədov deyir ki, heç olmasa mərkəzi xətti çəksələr qalanını sakinlər öz hesablarına çəkərlər: “Gürcüstanda bir balon qazın qiyməti 26 laridir (12 manat- Ü.Q.), bir ailəni təmin etmək üçün isə ayda 52 larilik (26 manat – Ü.Q) qaz lazım olur. Amma evlərə qaz verilərsə, o daha ucuz başa gələr”.
Müsahibizmizin sözlərinə görə, mərkəzi xətti çəkmək üçün hər ailədən 600 lari (300 manat – Ü.Q) verilməsini tələb edirlər: “Buna da imkanımız çatmır. Odunun bir maşını da 800 laridir (400 manat – Ü.Q.), biz onu alıb ailəmizi təmin edə bilmirik. Buna görə də qışda soyuqdan dişimiz-dişimizə dəyir”. İş probleminə gəldikdə, vəziyyət daha acınacaqlıdı. R.Əhmədov deyir ki, Gürcüstanda Azərbaycanın bir çox şirkətləri fəaliyyət göstərir: “Amma nə fayda, azərbaycanlılardan bir nəfəri belə işə qəbul edən yoxdur. Qəbul eləsələr də onların ya əmək haqqını vermirlər, ya da aldadırlar”.

“Azərbaycan dövləti bizə ikinci vətəndaşlıq hüququ versin”

Marneuli rayonunun yaşlı sakini Mamed Nəsibov isə Borçalıda sosial problemlərlə yanaşı, hüquqlarının məhdudlaşdırıldığını da deyir. Müsahibimizin sözlərinə görə, Borçalı bölgəsinin əksəriyyətini azərbaycanlılar təşkil etməsinə baxmayaraq, bəzən gürcülər onları bu yerlərə sonradan, yəni XVII əsrdən sonra gəlmiş xalq kimi göstərirlər:
“Biz burda vətəndaş kimi öz hüquqlarımızdan istifadə edə bilmirik. Yaşadığımız problemlərlə bağlı əvvəllər bir neçə dəfə Azərbaycan dövlətinə müraciət etmişdik, hətta Azərbaycan parlamentinin nümayəndələrindən biri bizimlə görüşə gələndə xahiş etmişdik ki, burda yaşayan azərbaycanlılara Azərbaycan vətəndaşlığı hüququ da verilsin. Bunu niyə istəyirdik? İlk növbədə Azərbaycanın yardımına ehtiyacımız vardı, həm siyasi, həm də mənəvi cəhətdən. Düzdür, o zamanlar arxada qaldı, amma bu gün yenə hiss edirik ki, həmin məsələlər bir daha təkrar olunmaqdadır. Məsələn, burdan Azərbaycana gedərkən çox böyük problemlər yaşayırıq, orda yaşayan doğmalarımıza burdan heç bir ərzaq apara bilmirik. İnsanların əlində olan ərzağı alıb ya geri qaytarırlar, ya mənimsəyirlər, ya da Xram çayına atırlar. Burda yaşayan azərbaycanlılar da eyni xalqın nümayəndələridir, olmazmı ki, bizə qoyulan bu qadağaların qarşısı alınsın”.

M.Nəsibov bildirir ki, həm Azərbaycan, həm də Gürcüstan sərhəddində qadağalar olsa da, problemi daha çox Gürcüstan sərhəddində yaşayırlar: “Biz Azərbaycan rəhbərliyindən, Milli Məclisdən xahiş edirik ki, bu məsələlərə diqqət yetirsinlər. Nə vaxta kimi burda hüquqsuz insan kimi yaşamaqda davam edəcəyik?”. Nəsibov işsizlik probleminin ucqar kəndlərdə daha çox olduğunu və əhalinin vəziyyətinin acınacaqlı olduğunu bildirir. O qeyd edir ki, şəhər mərkəzinə yaxın olan insanlar az da olsa ticarətlə qazanc əldə edə bilirlər. Lakin Marneuli, Bolnisi, Dmanisi kimi rayonların ucqar kəndlərində vəziyyət həddindən artıq ağırdı. İnsanlar təkcə mal-qara və qatıq-süd satmaqla dolanırlar.

Əhalinin 80 faizinin yaşayış səviyyəsi aşağıdır

Gürcüstan prezidenti Mixail Saakaşvilinin müsbət cəhətlərindən danışan həmsöhbətimiz deyir ki, bir çox sahələrdə onun yaxşı fəaliyyətini təqdir edirlər: “Gürcüstanda əmin-amanlıq yaranmasında, oğurluğun, əliəyriliyin qarşısının alınmasında böyük rolu var. Amma bununla yanaşı, ölkədə tətbiq olunan qanunların insanlarda aqressiya yaratması da danılmazdır. Bunlardan biri də insanlara həddindən artıq böyük məbləğdə cərimələrin təyin olunmasıdır”.M.Nəsibov deyir ki, həmin məbləği beş il işləsə də ödəyə bilməz:
“Axı bu boyda cərimə tətbiq etməklə bizi hansı vəziyyətə salmaq istəyirlər? Ondansa, əl-qolumuzu bağlayıb aparıb həbsxanaya atsalar bundan yaxşıdı. Cərimənin cərimə həddi olar, bunu elə eləmək lazımdı ki, insanlar onun altından çıxa bilsin. Bu təkcə burda yaşayan azərbaycanlılar üçün deyil, Gürcüstanın hər yerində tətbiq olunur, belə məsələlərə gəldikdə prezidentə olan münasinbət dəyişir”.
Müsahibimiz bildirib ki, azərbaycanlıların işıq problemi də var və bunun müsbət istiqamətdə həll olunacağını gözləmirlər: “Düzdür, kənd işıqla təmin edilib, amma işıq idarəsindən verilən etimadnamələr bütün xalq arasında narazılığa səbəb olub. Elektrik transformatorları xarab olanda idarəni maraqlandırmır, bizim üstümüzə atırlar. Elektrik dirəkləri hərəsi bir yana əyilib, məftillərin də altından keçmək mümkün deyil”.
M.Nəsibov qeyd etdi ki, Gürcüstanın Respublika Fondundan Qızılhacılıda yaşayan insanların sosial təminatının qarşılanması üçün 50 min lari (25 min manat – Ü.Q.) pul ayrılmışdı: “Yerli əhali də müraciət etdi ki, mərkəzi qaz xəttinin çəkilməsi üçün bu puldan istifadə olunsun. Çatışmayan hissəsini də insanlar arasında pul toplayıb düzəldə bilərlər. Amma o pul kommunal idarələrin kənddə görəcəyi işlərə xərcləndi. Yolun kənarlarına zibil qutuları qoydular, Qızılhacılının 700-800 metrlik ərazisində yolun kənarıyla işıq dirəkləri basdırıldı, yəni pullar yarasız yerə sərf olundu”.

“Seçdiklərimizdən bizə bir haray yoxdu…”

M.Nəsibov deyir ki, hər seçkiqabağı qapı-qapı gəlib yalvarırlar ki, gəlib səs verin, problemlərinizi həll edəcəyik: “Həm rayon səviyyəsində seçilən deputatlar, həm də respublika səviyyəsində seçilən üç deputat yalnız şəxsi mənafeləri üçün çalışırlar. Xalqın qayğısına qalan yoxdu. Artıq neçə illərdir mən o seçkilərin heç birinə getmirəm, getməyimin onsuz da əhəmiyyəti yoxdur, çünki seçdiyimizin də bizə xeyri yoxdu”.

Tariximizi unutdurmağa çalışırlar…

Müsahibiz çıxış yolunu Azərbaycan rəhbərliyinə müraciət etməkdə görür:
“Mümkün qədər burda yaşayan azərbaycanlıların sosial təminatına diqqət yetirsinlər, Gürcüstan azərbaycanlılarının qayğısına qalsınlar. Çünki bizim ağrılı günlərimizin acısını nə vaxtsa yenə Azərbaycan çəkməli olacaq, yəni insanlar burda dolana bilməyəndə, hüquqlarından istifadə edə bilməyəndə, burdan uzaqlaşmağa çalışacaqlar. Artıq bu proses gedir. Dmanisi, Bolnisi rayonlarında iki-üç mərtəbəli evlər sökülüb, sahibsiz qalıb, sakinləri Azərbaycana gedib. Ermənistandan qaçqın düşən soydaşlarımızın yükü Azərbaycan dövlətinin üzərinə düşdüyü kimi, eyni məsələ Gürcüstandan gələnlər üçün də təkrarlana bilər”.

Gürcüstan azərbaycanlılarını ən çox narahat edən məsələlərdən biri də Borçalıda olan bir çox rayon və kəndlərin tarixi adlarının dəyişdirilməsidir: “Bu gün Bolnisi rayonunda bir dənə də köhnə Azərbaycan kəndinin adı qalmayıb. Ancaq el arasında Muğanlı, Arıxlı, Faxralı deyirik. Növbə yavaş-yavaş gəlib Borçalının digər rayonlarına da çatacaq. Gələcək nəslimizin tariximizi bilmələri üçün bu məsələlərə diqqət yetirilməsini xahiş edirik”.

Qızılhacılı kəndinin bərbad yolları…

Qaz yoxdur, odundan istifadə edirlər…

Mamed Nəsibov: “Hər seçkiqabağı qapı-qapı gəlib yalvarırlar ki, gəlib səs verin”.

Ülviyyə Quliyeva
Tiflis, Gürcüstan

Kürün suyu çirkləndikcə, balıqları dadsızlaşır (araşdırma)

ulviya — Sat, 27 Nov 2010 11:24:58 +0000

modern.azhttp://modern.az/articles/6082/1/

06.07.2010, 17:27

Azərbaycanda Kürə möhtacdırlar, Ermənistanda isə içməli suyun 96%-i yeraltı mənbələrdən gəlir

Mənbəyini Türkiyənin Qızılgədik dağından götürən Kür çayı Gürcüstandan keçərək Azərbaycanda Xəzər dənizinə tökülür.
Azərbaycan əhalisinin böyük əksəriyyətinin suyunu içmək üçün istifadə etdiyi Kür çayının tımizliyi əsaaən üç Cənubi Qafqaz ölkəsindən asılıdır. Sovet İmperiyasının dağılmasından sonra Kür və Araz kimi transsərhəd çayların qorunması Gürcüstan, Ermənistan və Azərbaycanın məsuliyyəti altında qaldı.

Cənubi Qafqaz ölkələrinin, xüsusilə də Azərbaycanıın ekoloqları regionun əsas su mənbəyi olan Kür çayının çirklənməsi ilə bağlı uzun illərdir ki, həyəcan təbili çalırlar. Sənaye və məişət tullantılarının Kürə yol tapması əsasən içilmədə, suvarmada və balıqçılıqda istifadə edilən çayın suyu əhalinin sağlamlığına potensial təhlükədir.

Vəziyyət Sovet İttifaqı zamanındakından yaxşıdır?

Gürcüstan Ətraf Mühitin Mühafizəsi və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin (GƏMMTSN) mətbuat xidmətinin rəhbəri Elza Japoşvilinin sözlərinə görə, Kür çayına nəzarətin zəif olmasının səbəbi əsasən maliyyə problemləriylə bağlıdır: “Sovet İttifaqının dağılmasından sonra ölkənin maliyyə çətinlikləri səbəbindən təmizləmə qurğuları, xüsusilə şəhərin çirkab sularını təmizləyən qurğular tədricən zəifləməyə başladı və nəticədə Kür çayı nitrogen qarışıqlar, ağır maddələrlə çirklənmə təhlükəsiylə üz-üzə qaldı. Səth su ehtiyatının çirklənməsinin digər səbəbi isə çay sahilində qanunsuz zibilliklərin genişlənməsidir”.

Ermənistanın su ehtiyatları üzrə eksperti və milli koordinatoru Vahaqn Tonoyan bizimlə söhbətində bildirib ki, hazırda vəziyyət Sovet İttifaqı zamanındakından qat-qat yaxşıdır: “Düzdür, Sovet İmperiyasının dağılmasından sonra Cənubi Qafqaz ölkələrində qənaətbəxş olmayan kapital səbəbindən nəzarət və monitorinq zəiflədi. Lakin Sovet dövrü ilə müqayisədə Cənubi Qafqaz ölkələrində sənayenin zəifləməsi ilə çirklənmə əhəmiyyətli dərəcədə azaldı, buna görə də Ermənistan ərazisindən keçən transsərhəd çayları Sovet dövrü ilə müqayisədə daha təmizdir”.

“Qanuni olaraq Kürə heç bir tullantı axıdılmır”

Azərbaycanın Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin (ETSN) Ətraf Mühit üzrə Milli Monitorinq Departamentinin direktor müavini Mətanət Avazova isə bu iddialarla razılaşmır. O bildirib ki, həm Gürcüstan, həm də Ermənistan ərazilərindən (bunlar əsasən Debet, Xram, Alazan, Lori, Ağstafaçay, Araz) məişət və sənaye tullantı suları heç bir kimyəvi və bioloji təmizlənmə aparmadan, qismən mexaniki çökdürmədən sonra birbaşa su obyektlərinə axıdırlar. Bununla yanaşı, buraya suvarılan torpaqlarda istifadə edilən gübrələrin su ehtiyatlarına diffuziyon təsirləri də əlavə olunur.

Gürcüstandan olan ekspert Zurab Jinçaradze Gürcüstan tərəfinin qanuni olaraq Kür çayına heç bir tullantı axıtmadığını bildirib: “Nə sənaye, nə də məişət suları leqal olaraq Gürcüstanın səth sularına axıdılmır. Qeyri-qanuni axıtmalar Azərbaycan da daxil olmaqla, bütün ərazilərdə baş verir. Gürcüstanda buna qarşı Ekoloji Nəzarət İdarəsi tərəfindən böyük miqdarda cərimə təyin olunub. Bütün çirkab suları təmizlənmə qurğularına axıdılmalı və sonra bioloji və fiziki maddələrdən təmizlənməlidir”.

Bakılılar Kürdən asılıdır…

Azərbaycan ETSN-in təmsilçisi M.Avazovanın sözlərinə görə, bizim ərazidə Kür çayına təsirlər əsasən orta və aşağı axınlarda baş verir: “Mingəçevir, Salyan və Şirvan şəhələrinin əsasən məişət və qismən də sənaye tullantı suları mexaniki çökdürülmədən sonra su obyektinə axıdılır. Azərbaycanda əkin sahələrində istifadədən sonra geri qayıdan sular kollektor drenaj sistemi vasitəsi ilə birbaşa Xəzər dənizinə axıdılır”.

Azərbaycan ETSN-nin iyun ayının ikinci ongünlüyündə apardığı monitorinqin nəticələrinə görə, Kür çayında Gürcüstan və Ermənistan ərazilərindən təmizlənmədən birbaşa axıdılan məişət tullantıları və sənaye müəssisələrinin çirkab sularının təsiri nəticəsində biogen maddələrin miqdarı normadan dəfələrlə artıq olub. Suyun tərkibindəki spesifik çirkləndiricilərdən fenol və mis birləşmələri yol verilən qatılıq həddini (YVQH) keçib. “Şıxlı-2″ məntəqəsində suyun əsas çirkləndiricilərindən olan fenol 4, mis birləşmələri 3, Ağstafaçay məntəqəsində fenol 2, mis birləşmələri 3, Ağstafaçay su anbarında isə fenol 2, mis birləşmələri 3 dəfə YVQH-nı keçib.

Bütün bunlara baxmayaraq, Azərbaycan əhalisinin 70%-dən çoxu Kür suyunu içmək və məişət ehtiyacları üçün istifadə edir. Bakıda isə milyonlarla adam Kür suyundan asılıdır. Gürcüstanda isə Kürün suyu yalnız sənaye və suvarma işlərində istifadə olunur.

Bəs Ermənistanda?

Ermənistanlı mütəxəssis Tonoyan deyir ki, Ermənistanın içməli suyunun 96%-i yeraltı su mənbələrindən gəlir. Kür çayının qolları isə (Debet, Ağstafa və Kürün kiçik qolları) əsasən suvarılma, həmçinin su elektrik stansiyası, texniki, balıqçılıq, rekreasiya və digər məqsədlər üçün istifadə olunur”.

Gürcüstan ƏMMTSN-nin mətbuat xidmətinin rəhbəri Elza Japoşvilinin sözlərinə görə, çirkli suların monitorinqi səth sularında çirkab suları təmizləyən müəssisələr tərfindən yerinə yetirilir: “Həmçinin Ətraf Mühiti Mühafizə İdarəsinin monitorinq müəssisələrindən keçən suların keyfiyyəti Ətraf Mühitin Mühafizəsi və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin nəzarəti altındadır”.

Gürcüstan və Ermənistan Helsinki Konvensiyasına niyə qoşulmur?

Onu da qeyd edək ki, Cənubi Qafqaz ölkələri arasında transsərhəd çayların və beynəlxalq göllərin istifadəsi və mühafizəsi ilə bağlı Konvensiyaya (Helsinki Konvensiyası) yalnız Azərbaycan imza atıb. M.Avazova qeyd edib ki, hövzənin yuxarı axınında yerləşən hər iki ölkə başa düşür ki, Konvensiyaya qoşulduqdan sonra həmin sənədin şərtlərindən irəli gələn öhdəliklərə əməl etməlidirlər: “Bu isə külli miqdarda maliyyə vəsaiti deməkdir. Bunu bildiklərindən Konvensiyaya qoşulmaqdan yayınırlar. Amma qeyd edim ki, Gürcüstan bu Konvensiyaya qoşulmaq ərəfəsindədir”.

Elza Japoşvili də Gürcüstanın sözügüdən Konvensiyaya qoşulmağa hazırlaşdığını deyib: “Gürcüstan müşahidəçi ölkədir və UNECE (Avropa üzrə Birləşmiş Millətlər İqtisadi Komissiyası) Katibliyinin əməkdaşları ilə bu istiqamətdə işləyir”.

Konvensiyanın öhdəlikləri ermənilərə tam aydınlaşdırılmayıb

Ermənistan eksperti V.Tonoyanın fikrincə isə, bu Konvensiyanın öhdəlikləri tam olaraq aydınlaşdırılmayıb: “Həm Gürcüstan, həm də Ermənistan hazırda Helsinki Konvensiyanın şərtlərindəki anlaşılmazlıqla əlaqədar bu sənədə üzv deyillər. Konvensiyanın təsdiqindən və “çirkləndirmə haqqı” prinsipləri üzərində iş aparıldıqdan sonra Gürcüstan və Ermənistanın məsuliyyətinin təfərrüatı aydın deyil. Sənədə qol çəkmək Gürcüstan və Ermənistanı sosial-iqtisadi çətinliklə üz-üzə qoyur. Faktiki olaraq, Gürcüstan və Ermənistan tərəfindən heç bir çirkab suyu axıdılmadığı üçün konvensiyanın ratifikasiyası ölkələr üzərinə əlavə maliyyə xərcləri qoya bilər”.

Çıxış yolu üç ölkənin birgə işləməsidir

Son üç il müddətində Cənubi Qafqaz ölkələri Kür və onun qollarının mühafizəsi üçün ümumi qərara gəlməyə çalışıblar.

“Avropa Birliyinin himayədarlığı altında “Transsərhəd çayların idarəedilməsində Kür çayı üçün II Mərhələ -Ermənistan, Gürcüstan, Azərbaycan” layihə həyata keçirilir. 2009-cu ilin əvvəllərindən bəri üç dövlət Cənubi Qafqazda transsərhəd çayların mühafizəsi ilə bağlı səth sularının keyfiyyətinə nəzarət proqramına qoşulublar” – deyə Tonoyan qeyd edib.

Azərbaycandan M.Avazovanın sözlərinə görə isə bu istiqamətdə Gürcüstanla dövlət səviyyəsində bir çox müqavilələr və qarşılıqlı əməkdaşlıq çərçivəsində işlər aparılır, lakin bunu Ermənistana aid etmək olmaz: “Ermənistanla isə yalnız bir çox beynəlxalq layihələr çərçivəsində bəzi birgə işlər görülür”.

“Hazırda Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistanın iştirakı ilə davam etməkdə olan və artıq yerinə yetirilmiş bəzi işlər var. Bu layihələrin məqsədi transsərhəd çayların idarə edilməsində birgə fəaliyyət göstərməkdir” – Japoşvili əlavə edib.

“Balıqların dadı azalıb”

Azərbaycan ETSN-in nümayəndəsi M.Avazovanın sözlərinə görə, çirklənmə nəticəsində Kürün balıq ehtiyatı azalmaqda davam edir: “Antropogen təsirlər artdıqca həssas balıq növləri yaşam mühitlərini itirərək yox olurlar”.

Gürcüstan paytaxtının sakini veteran balıqçı Dato Tutberidze də deyir ki, son zamanlar balıqlar sanki yoxa çıxıb: “Son günlərdə balıq tutmaq çox çətinləşib. Bəzən bir balıq tutmaq üçün saatlarla gözləməli oluram. Həm də mənə elə gəlir ki, Kür çayından tutduğum balıqlar əvvəlkinə nisbətən daha dadsızdır”.

Ülviyyə Quliyeva

Tiflis, Gürcüstan

Gipsies in Tbilisi came from Azerbaijan…

ulviya — Fri, 26 Nov 2010 21:57:38 +0000

The streets of Tbilisi not only for walking also they are a place for earning money. While walking in streets you can see various type of people who are engaged in begging in the different places of city. You can see them everywhere, in streets, metro and parks and so on.

One part of them are gipsies. They came to Tbilisi from Azerbaijan, from the region of Yevlakh. They have own house here.

Ten years old Namik said that they are already 3 years begging here. He is begging with his sister Konul. She is twelve.

“We came to Tbilisi three years ago. We go to begging every day. Our work finishes nearly at seven or eight o’clock. Then we return home and give the earn moneys to my father and mother” said little Namik.

Konul said that she never seen her father working. “My mother sometimes begging with us, but my father never goes out for this. He is resting every day, but we walking whole day in streets and gave him. He lives with our labour” added Konul.

Because of they are not georgian and they don’t know Georgian language it’s very difficult for them to understand everything in streets. They have learned only some special senteces for begging. Little Namik said that it’s not difficult to work here although you don’t know language.

“When we came here our parents teach us how to ask for money. We know only few sentences, but we are doing our work. If sometimes they abuse us we don’t understand it and this is not problem for us. Our work is to earn money and we do it as we can” said Namik.

“During three years Tbilisian people don’t treat us roughly, sometimes they wound us but it happens rarely, when we bored pople for money they shout us” said Konul.

Mother of these two children Gunay said that our men never works. “It’s our tradition. The women have to beg for her children. But I don’t want my children to be engaged with begging, the hard life forces us to send them to streets.”

Gipsies think that women can’t work as a teacher or doctor. This is shame for women. “Our men look to begging of women as a honourable work. We can’t imagine us without begging and we do it only for our children. Generally our work more hard than other women, because we are walking in streets from morning till night ” said Gunay.

Pollution (Radio Debate)

ulviya — Fri, 26 Nov 2010 19:46:13 +0000

Second Debate about pollution from second hand cars

Public TV (Radio Debate)

ulviya — Fri, 26 Nov 2010 19:44:10 +0000

My first radio debat with french trainers

Journalism in Azerbaijan

ulviya — Fri, 26 Nov 2010 19:24:18 +0000

Second Project

Givi Candarelli

ulviya — Fri, 26 Nov 2010 19:09:36 +0000

My first radio project

Breast Cancer needs check up in early stages

ulviya — Fri, 26 Nov 2010 17:21:42 +0000

Breast cancer is one of the most common cancers among women in Georgia nowadays.

The chance of getting invasive breast cancer sometime in a woman’s life was around 12 percent in 2008 according to statistics from the National Center of Disease.

According to the Mammolog of Oncological Clinic “Cheiron” Irakli Kokhreidze said that if in previous years it meets in 1-in 9 – person, now this number is 1-in-8.

In accordance with National Center of Disease Control during 2007 and 2008 breast cancer have increased among the number year after year. If in 2007 contingent end of the year was 8448, in 2008 this number was 8655.

“It’s a big problem that women don’t check up themselves in early stages. Comparing with Europe countries the situation in Georgia is different”.

The main difference between Europe and Georgia is that, in Georgia breast cancer is increasing among the women with high stage and very often it results with surgical removing, but in Europa it mainly appears in early stages ”-said Irakli Kokhreidze the Mammolog of National Cancer Center of Georgia Mammological Center named after Prof. K. Madich, Oncological Clinic “Cheiron”.

New cases of malignant tumor of mammary gland (%),

during 2006 – 2008 in Georgia

	I stage	II stage	III stage	IV stage	unknown
2006	7.8	42.0	23.5	25.8	1.0
2007	5.7	39.6	25.2	26.8	4.0
2008	7,4	39,7	25,4	24,0	3,4

Mammary gland and incidence of malignant tumor between women , 2007-2008

The breast cancer’s stage refers to how far the cancer cells have spread beyond the original tumor . On 0 stage cancer cells remain inside the breast duct, without invasion into normal adjacent breast tissue. On I stage Cancer is 2 centimeters or less and is confined to the breast (lymph nodes are clear) on II A and II B stages the tumor is larger than 2 but no larger than 5 centimeters and has not spread to the axillary lymph nodes or the tumor is larger than 2 but no larger than 5 centimeters and has spread to the axillary lymph nodes. The III and IV stages of cancer more dangerous than previous stages. On III stage the cancer may have spread to axillary lymph nodes or to lymph nodes near the breastbone. And on IV stage the cancer has spread — or metastasized — to other parts of the body.

But in Europa countries the fatal outcome from breast cancer were reduce from time to time. The reason is that problem comes out on early stages.

The Head of Screening Center of Tbilisi, doctor Rema Ghvamichava said that 50% of fatal outcome connected with breast cancer. According to National Center of Disease Control in 2007 39.9%, in 2008 35.4% person dead from cancer.

Breast Cancer among men

Breast cancer may occur in men too. The mammary gland exists both in women and men. But in men it’s not fulfil a big function than women, because in men it’s a rudiment organ (an organ or part in its earliest recognizable form, esp one in an embryonic or vestigial state, it’s not possible organ as women). But the hormonal changes in men organism is as women.

When it come out in men organism?

“It has a different reason. When the function of prostate gland (a gland in male mammals that surrounds the neck of the bladder and urethra and secretes a liquid constituent of the semen) (it’s a main hormonal organ) is disordered it results with the disorder of endocrine glands and also mammary gland. In other way it can be happen when men get a trauma from mammary gland, there may be internal bleeding and after some term it become to small hematoma and then if it’s not treating it become to tumour. Very few percent of men catch this disease. They treating as women, with surgical removing. ”- said Lela Giorgobiani Head of the Reflexotherapy and Reflexodiagnostic Cabinet National Cancer Center named after A. Gvamichava. Research Assistant.

In accordance with National Center of Disease Control in Georgia in 2007 7 men, in 2008 9 men registrated as breast cancer.

The main question is that, what is the reason of increasing breast cancer in Georgia.

“I think that women can be more careful, and they have to made a check up regularly. They can learn about it from TV program, internet articles and etc. the main reason of increasing of this disease is that women comes to doctor very late stages. ”-said Dr. Kokhreidze.

“After independence of Georgia there were many reforms in medical section as in political. Have been changed an organizational measures, and now is applying west medicine. That is why the transitional period puts its black points and the number of such diseases are increasing. Other reason is that the social level of population have changed, now we haven’t moneyless services.” – said Dr. Giorgobiani.

Dighomi Park

ulviya — Sun, 03 Oct 2010 19:38:17 +0000

http://www.youtube.com/watch?v=T4c_zGValKc

Dighomi Park

Writer: Ulviyya Guliyeva

Camerawoman: Lala Kazakova

Editor: Zura Balanchivadze